Sıfır Atık’ta Geri Kazanım Oranı %37,53’e Ulaştı

Türkiye’de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar, geri kazanım oranlarında istikrarlı artışı beraberinde getirdi. Bakanlık öncülüğünde yürütülen proje ile geri kazanım oranı 2025 yılı itibarıyla %37,53’e yükseldi.

Proje kapsamında bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi kurulumu tamamlandı. Türkiye genelindeki 81 il için Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planları ile yıllık eğitim ve farkındalık planları hazırlanırken, sıfır atık bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Geri kazanım oranı, 2017 yılında %13 seviyesindeyken kademeli artış göstererek 2023’te %34,92’ye, 2024’te %36,08’e ve 2025’te %37,53’e ulaştı. Bu oranın 2035 yılında %60’a, 2053 yılında ise %70’e çıkarılması hedefleniyor.

Projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı. Bu kapsamda 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik ve diğer atıklar lisanslı tesislerde işlenerek yeniden değerlendirildi.

Elde edilen kazanımlar yalnızca çevresel değil ekonomik açıdan da dikkat çekici oldu. Geri dönüşüm faaliyetleriyle ülke ekonomisine toplam 365 milyar TL katkı sağlanırken, 270 milyar kWh enerji tasarrufu elde edildi. Bu miktar 54 milyon hanenin yıllık elektrik tüketimine eşdeğer olarak hesaplandı.

Ayrıca 2 trilyon litre su tasarrufu ile İstanbul’un iki yıllık su tüketimine denk bir kazanım sağlandı. 60 milyar litre petrol tasarrufu ile Türkiye’deki tüm araçların yıllık yakıt tüketimini aşan bir miktara ulaşıldı. Atık depolama alanında ise yaklaşık 390 milyon metreküp, yani 55 bin futbol sahası büyüklüğünde alan tasarrufu elde edildi.

Çevresel etkiler açısından da önemli sonuçlar elde edildi. Türkiye ormanlarının yaklaşık %7’sine karşılık gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlenirken, 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi. Bu miktar yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan Sıfır Atık Mavi Girişimi kapsamında denizlerden 325 bin tondan fazla atık toplanarak deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlandı.

“Dünya Ortak Evimiz” sloganıyla yürütülen proje, uluslararası alanda da önemli başarılar elde etti. Sıfır Atık Projesi; FAO, UNDP, UN-Habitat, Akdeniz Parlamenterler Meclisi, Dünya Bankası ve Green Organization gibi kuruluşlar tarafından toplam yedi uluslararası ödüle layık görüldü.

Önümüzdeki dönemde kaynağında atıkların zamanında toplanmasına yönelik yeni uygulamaları 2026 yılında hayata geçirmeyi planlanıyor. Ayrıca belirlenen aylık temalar doğrultusunda yürütülecek farkındalık kampanyalarıyla toplum genelinde davranış değişikliğinin desteklenmesi hedefleniyor.