Mevzuat

Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa) Adı	Basel Sözleşmesi
Sözleşme (Uzun) Adı	Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Taşınımına ve Bertarafına İlişkin Basel Sözleşmesi
Sözleşme İmza Tarihi	22.05.1989
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	05.05.1992
Sözleşme Sekreteryası Merkezi	Secretariat of the Basel Convention (SBC) International Environment House 11-13 chemin des Anémones, Building D 1219 Châtelaine (Geneva), Switzerland Tel.: (+41 22) 917 8218 Fax:(+41 22) 797 3454 E-mail: sbc@unep.ch
Sözleşme Web Sayfası	http://www.basel.int
Sözleşme Taraf Ülke Sayısı	173
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	07.02.1994
Sözleşme İçin Türkiye Taraf Tarihi	22.06.1994
Sözleşme Amacı	İnsan sağlığı ve çevrenin, tehlikeli ve diğer atıkların oluşumu, yönetimi, sınırötesi taşınımı ve bertarafından kaynaklanabilecek olumsuz etkilerinden korunması
Sözleşme Üst Karar Organı	Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)
Sözleşme Yardımcı Organları	-
Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı	-
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	A.Mahir ERDEM Atık Yönetimi Dairesi Başkanı

Kalıcı Organik Kirleticiler (POPs) Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa Adı)	Kalıcı Organik Kirleticiler (POPs) Sözleşmesi
Sözleşme (Uzun Adı)	Birleşmiş Milletler Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Stockholm Sözleşmesi
Sözleşme İmza Tarihi	22 Mayıs 2001
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	17 Mayıs 2004
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	İsviçre-Cenevre
Sözleşme Web Sayfası	http://www.pops.int
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	170
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	16 Kasım 2004
Sözleşme İçin Türkiye Taraf Tarihi	12 Ocak 2010
Sözleşme Amacı	İnsan sağlığı ve çevreyi kalıcı organik kirleticilerden korumak
Sözleşme Üst Karar Organı	Taraflar Konferansı
Sözleşme Yardımcı Organları	Kalıcı Organik kirleticiler Gözden Geçirme Komitesi
Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı	Sözleşmeye ait protokol bulunmamaktadır.
Sözleşme Ulusal Noktası	Abdurrahman ULUIRMAK

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa) Adı	BMİDÇS
Sözleşme (Uzun) Adı	Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
Sözleşme İmza Tarihi	20.06.1992
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	21.03.1994
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	Bonn/Almanya
Sözleşme Web Sayfası	www.unfccc.int
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	194
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	21.03.1994
Sözleşme İçin Türkiye Taraf Tarihi	24.05.2004
Sözleşme Amacı	Sözleşme’nin ve Taraflar Konferansı’nın benimseyebileceği herhangi bir ilgili yasal belgenin nihai amacı, Sözleşme’nin ilgili hükümlerine göre, atmosferdeki sera gazı birikimlerini, iklim sistemi üzerindeki tehlikeli insan kaynaklı etkiyi önleyecek bir düzeyde durdurmayı başarmaktır. Böyle bir düzeye, ekosistemin iklim değişikliğine doğal bir şekilde uyum sağlamasına, gıda üretiminin zarar görmeyeceği ve ekonomik kalkınmanın sürdürülebilir şekilde devamına izin verecek bir zaman dahilinde ulaşılmalıdır.
Sözleşme Üst Karar Organı	Taraflar Konferansı (COP)
Sözleşme Yardımcı Organları	Uygulama Yardımcı Organı (SBI) (Subsidiary Body for Implementation), Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organı (SBSTA) (Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice)
Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı	Kyoto Protokolü
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	Dr. Mustafa ŞAHİN (Genel Müdür Yrd.)

Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa) Adı	Viyana Sözleşmesi
Sözleşme (Uzun) Adı	Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi
Sözleşme İmza Tarihi	22.03.1985
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	22.09.1988
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	Ozone Secretariat, United Nations Environment Programme, United Nations Avenue, Gigiri P.O. Box 30552, Nairobi 00100 Kenya
Sözleşme Web Sayfası	http://ozone.unep.org/
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	196
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	22.03.1985
Sözleşme İçin Türkiye Taraf Tarihi	20.09.1991
Sözleşme Amacı	Ozon tabakası üzerinde oluşan tahribatın önlenebilmesi için uluslar arası düzeyde gereken önlemlerin belirlenebilmesi ve bu önlemlerin uygulanması için gerekli olan çerçevenin oluşturulması.
Sözleşme Üst Karar Organı	Taraflar Konferansı
Sözleşme Yardımcı Organları	Ozon Sekreteryası, Çalışma Grupları, Komiteler
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı, Ozon Tabakasının Korunması Şube Müdürlüğü

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği (CLRTAP) Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa)Adı	CLRTAP
Sözleşme (Uzun)Adı	Convention on Long-Range Transboundary Air Pollution Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi
Sözleşme İmza Tarihi	13 Kasım 1979
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	16 Mart 1983 (24 Ülke onayı)
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	Cenevre – İSVİÇRE
Sözleşme Web Sayfası	http://www.unece.org/env/lrtap/welcome.html
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	51
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	15 Temmuz 1982
Sözleşme İçin Türkiye Taraf Tarihi	18 Nisan 1983
Sözleşme Amacı	İnsan ve çevreyi hava kirliliğinin olumsuz etkilerinden korumak amacıyla uzun menzilli sınır aşan hava kirleticilerin emisyonunu sınırlamak ve mümkün olduğunca azaltmak
Sözleşme Üst Karar Organı	İcra Kurulu
Sözleşme Yardımcı Organları	Yürütme Komitesi (Executive Body) EMEP Yönetim Kurulu (EMEP Steering Body) Strateji ve Gözden Geçirme Çalışma Grubu (Working Group on Strategies and Review) Etkiler Çalışma Grubu (Working Group on Effects)
Sözleşme Protokolü/Protokolleri’nin adı	1) Avrupa’daki Hava Kirletici Etmenlerin Geniş Kapsamlı Taşınmasının İzlenmesi ve Değerlendirilmesi için Ortak Programın Uzun Vadeli Finansmanı Protokolü (EMEP-1984) 2) Kükürt Emisyonlarının ve Sınır Ötesi Taşınımının en az %30 Azaltımına İlişkin Protokol (1985,Helsinki, Finlandiya) 3) Azotoksitlerin Emisyonlarının ve Sınır Ötesi Taşınımının Kontrolüne İlişkin Protokol (1988,Sofya, Bulgaristan) 4) Uçucu Organik Bileşiklerin (VOCs) Emisyonlarının ve Sınır Ötesi Taşınımının Kontrolüne İlişkin Protokol (1991,Cenevre, İsviçre) 5) Kükürt Emisyonlarında Daha Fazla Azaltıma İlişkin Protokol (1994,Oslo, Norveç,) 6) Ağır Metallere İlişkin Protokol (1998,Aarhus, Danimarka) 7) Kalıcı Organik Kirleticilere (POPs) İlişkin Protokol (1998,Aarhus, Danimarka) 8) Asidifikasyon, Ötrofikasyon ve Yer Seviyesi Ozon Azlatımına İlişkin Protokol (1999,Göteborg, İsveç)
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	Canan Esin KÖKSAL – Uzman Tel: 2076604, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Hava Yönetimi Dairesi Başkanlığı Isınma ve Motorlu Taşıt Kaynaklı Hava Kirliliği Şubesi

Akdeniz'in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Barselona Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa) Adı	Barselona Sözleşmesi
Sözleşme (Uzun) Adı	Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması Sözleşmesi
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	12 Haziran 1981
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	Yunanistan
Sözleşme Web Sayfası	http://www.unepmap.org/index.php?module=content2&catid=001001004
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	22
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Katılım Tarihi	1976
Sözleşme İçin Türkiye Katılım Tarihi	12 Haziran 1976
Sözleşme Amacı	Bu sözleşmede, Akdeniz Bölgesinin kirlenmeye maruz kalması, kirlenme dolayısıyla deniz çevresini, denizin ekolojik dengesini, kaynaklarına ve meşru kullanma şekillerine yönelmiş tehditleri ortadan kaldırmak, bölge ölçeğinde birbiriyle ilişkilendirilmiş geniş bir tedbirler bütünü içinde Akdeniz Bölgesinin korunması ve geliştirilmesi için devletlerin ve ilgili uluslararası kuruluşların yakın işbirliği içinde bulunması amaçlanmaktadır.
Sözleşme Üst Karar Organı	Taraf Ülkeler (Contracting Parties)
Sözleşme Yardımcı Organları	Mavi Plan Bölgesel Faaliyet Merkezi (BP/RAC) Öncelikli Eylem Programı Faaliyet Merkezi (PAP/RAC) Acil Müdahale Bölgesel Faaliyet Merkezi (REMPEC) Özel Koruma Alanları Bölgesel Faaliyet Merkezi (RAC/SPA) Uzaktan Algılama Bölgesel Faaliyet Merkezi (ERS/RAC) Temiz Üretim Merkezi (CP/RAC) Kültürel Alanların Korunması Sekretaryası
Sözleşme Protokolü/Prokolleri Adı	1- Akdeniz’de Gemi ve Uçaklardan Yapılan Boşaltmalardan ya da Denizde Yakmadan Kaynaklanan Kirlenmenin Önlenmesi ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Protokol 2- Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğinin Önlenmesi ve Acil Durumlarda Akdeniz’in Kirlenmesine Karşı Mücadelede İşbirliği Hakkında Protokol” (2002 Protokolü) (Türkiye-2003) 3- Akdeniz’in Kara Kökenli Kirleticilerden Kaynaklanan Kirlenmeye Karşı Korunması Protokolü (18.03.1987 tarih ve 19404 sayılı Resmi Gazete) 4- Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarına İlişkin Protokol (12.10.1988 tarih ve 19968 sayılı Resmi Gazete) 5- Akdeniz’de Kıta Sahanlığı ve Deniz Dibinin Keşfi ve İşletilmesinden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Protokolü 6- Akdeniz’de Tehlikeli Atıkların Sınır ötesi Taşınımından Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Protokolü
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	Sedat KADIOĞLU

Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunması (Bükreş) Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa) Adı	Bükreş Sözleşmesi
Sözleşme (Uzun) Adı	Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	21 Nisan 1922 tarihinde imzalanmış, 1994 yılında yürürlüğe girmiştir.
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	İstanbul
Sözleşme Web Sayfası	www.blacksea-commission.org
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	6
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Katılım Tarihi	---
Sözleşme İçin Türkiye Katılım Tarihi	15 Ocak 1994 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir
Sözleşme Amacı	Karadeniz deniz çevresinin ve canlı kaynaklarının korunması, kirliliğin önlenmesi ve kontrol edilmesi; Karadeniz’in kaynaklarının yoğun kullanımından dolayı su kalitesinin bozulmasına, biyolojik çeşitliliğin azalmasına engel olmak; Karadeniz su kalitesini, deniz ve kıyı ekosistemini iyileştirmek; bölgede sürdürülebilir bir kalkınma sağlamak ve Karadeniz deniz çevresini ve canlı kaynaklarını Karadeniz ülkeleri tarafından ortak bir çaba ile korumaktır
Sözleşme Üst Karar Organı	Ülkelerin çevreden sorumlu Bakanları ve Komisyonerleri
Sözleşme Yardımcı Organları	Danışma Grupları ve Faaliyet Merkezleri
Sözleşme Protokolü/Prokolleri Adı	Karadeniz Deniz Çevresinin Kara Kökenli Kaynaklardan Kirlenmeye Karşı Korunmasına Dair Protokol (1992) Karadeniz Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesine Karşı Acil Durumlarda Yapılacak İşbirliğine Dair Protokol (1992) Bu protokol kapsamında Karadeniz Acil Müdahale Planı kabul edildi. (2003) Karadeniz Deniz Çevresinin Boşaltmalar Nedeniyle Kirlenmesinin Önlenmesine Dair Protokol (1992) Karadeniz Bölgesi’nde Biyoçeşitlilik ve Peyzajın Korunması Protokolü (2002)
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	Komisyoner sıfatı ile Müsteşarımız Sayın Prof. Dr. Hasan Z. SARIKAYA

Petrol Kirliliği Zararlarının Tazmini İçin Bir Fonun Kurulmasıyla İlgili Uluslararası Sözleşme (FUND 1992)

Sözleşme (Kısa) Adı	Fon Sözleşmesi (FUND 1992)
Sözleşme (Uzun) Adı	Petrol Kirliliği Zararlarının Tazmini İçin Bir Fonun Kurulmasıyla İlgili Uluslararası Sözleşme
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	1992
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	The International Oil Pollution Compensation Funds
Sözleşme Web Sayfası	www.iopcfund.com
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	105
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Katılım Tarihi	12 Haziran 2002
Sözleşme İçin Türkiye Katılım Tarihi	17 Ağustos 2002
Sözleşme Amacı	Tankerlerden kaynaklanan petrol döküntülerinin neden olduğu çevresel kirlilik hasarları için tazminat fonu oluşturulması.
Sözleşme Üst Karar Organı	Uluslararası Denizcilik Örgütü – IMO
Sözleşme Yardımcı Organları
Sözleşme Protokolü/Prokolleri Adı
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu ile ilgili Uluslararası Sözleşme (CLC 1992)

Sözleşme (Kısa) Adı	Hukuki Sorumluluk Sözleşmesi (CLC 1992)
Sözleşme (Uzun) Adı	Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu İle İlgili Uluslararası Sözleşme
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	1992
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	The International Oil Pollution Compensation Funds
Sözleşme Web Sayfası	www.iopcfund.com
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	98
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Katılım Tarihi	12 Haziran 2002
Sözleşme İçin Türkiye Katılım Tarihi	27 Temmuz 2001
Sözleşme Amacı	Tankerlerden kaynaklanan petrol döküntülerinin neden olduğu çevresel kirlilik hasarları için tazminat fonu oluşturulması.
Sözleşme Üst Karar Organı	Uluslararası Denizcilik Örgütü – IMO
Sözleşme Yardımcı Organları
Sözleşme Protokolü/Prokolleri Adı
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin önlenmesine Dair Sözleşme (MARPOL)

Sözleşme (Kısa) Adı	Marpol 73 / 78
Sözleşme (Uzun) Adı	Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Sözleşme
Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi	2 Ekim 1983
Sözleşme Sekretaryası Merkezi	International Maritime Organization-IMO (Londra-İngiltere)
Sözleşme Web Sayfası	http://www.imo.org/
Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı	161
Sözleşme İçin Avrupa Birliği Katılım Tarihi	-
Sözleşme İçin Türkiye Katılım Tarihi	24.06.1990
Sözleşme Amacı	Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesi
Sözleşme Üst Karar Organı	IMO
Sözleşme Yardımcı Organları	-
Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı	1978 Protokolü
Sözleşme Ulusal Odak Noktası	T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

Akdeniz'de Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Hareketleri ve Bertarafından Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Protokolü (İzmir)

Protokol (Kısa) Adı	İZMİR PROTOKOLÜ
Protokol (Uzun) Adı	Akdeniz’de Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Hareketleri ve Bertarafından Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Protokolü
Protokol İmza Tarihi	01 Ekim 1996
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi
Protokol Sekreteryası Merkezi	United Nations Environment Programme / Mediterranean Action Plan (UNEP/MAP) 48, Vassileos Konstantinou Ave. 11635 Athens Greece
Protokol Web Sayfası	http://www.unepmap.org/
Protokol Taraf Ülke Sayısı	21
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	-
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	Kanun tarihi: 03 Aralık 2003
Protokol Amacı	Basel Sözleşmesi’nin bölgesel uygulanmasına yönelik çalışmalara destek vermek
Protokol Üst Karar Organı	UNEP
Protokol Yardımcı Organları	MAP
Protokol Protokolü/Protokolleri Adı	-
Protokol Ulusal Odak Noktası	A.Mahir ERDEM Atık Yönetimi Dairesi Başkanı

Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	Montreal Protokolü
Protokol (Uzun) Adı	Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü
Protokol İmza Tarihi	16.09.1987
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	01.01.1989
Protokol Sekretaryası Merkezi	Ozone Secretariat, United Nations Environment Programme, United Nations Avenue, Gigiri P.O. Box 30552, Nairobi 00100 Kenya
Protokol Web Sayfası	http://ozone.unep.org/
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	196
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	16.09.1987
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	19 Aralık 1991
Protokol Amacı	Ozon tabakasını incelten maddelerin üretim ve tüketimlerini kontrol altına almak, azaltma programı ve oranlarını belirleyerek söz konusu maddelerin kullanımdan kaldırılmasını, bunların yerlerini alacak alternatif madde ve teknolojilerin araştırılması ve geliştirilmesini, gelişmekte olan ülkelerin bu maddelere olan ihtiyaçlarını da dikkate alarak gerekli teknik ve finansal yardımın İcracı Kuruluşlar aracılığıyla sağlanması.
Protokol Üst Karar Organı	Taraflar Konferansı
Protokol Yardımcı Organları	Ozon Sekreteryası, Çalışma Grupları, Komiteler
Protokol Ulusal Odak Noktası	İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı, Ozon Tabakasının Korunması Şube Müdürlüğü

Kyoto Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	KP
Protokol (Uzun) Adı	Kyoto Protokolü
Protokol İmza Tarihi	11.12.1997
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	16.02.2005
Protokol Sekretaryası Merkezi	Bonn/Almanya
Protokol Web Sayfası	www.unfccc.int
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	191
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	16.02.2005
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	26.08.2009
Protokol Amacı	Ek-I'de yer alan Tarafların her birinin, 3. Madde'deki sayısallaştırılmış salım sınırlandırma ve azaltım taahhütlerini yerine getirirken, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek amacıyla gerekli tedbirleri alması amaçlanmaktadır.
Protokol Üst Karar Organı	Taraflar Toplantısı (CMP)
Protokol Yardımcı Organları	Uygulama Yardımcı Organı (SBI) (Subsidiary Body for Implementation), Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organı (SBSTA) (Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice)
Protokol Ulusal Odak Noktası	Dr. Mustafa ŞAHİN (Genel Müdür Yrd.)

Olağanüstü Hallerde Akdeniz'in Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Yapılacak Mücadele ve İşbirliğine Ait Protokol

Protokol (Kısa) Adı	Olağanüstü Hallerde Akdeniz'in Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Yapılacak Mücadele ve İşbirliğine Ait Protokol
Protokol (Uzun) Adı	Olağanüstü Hallerde Akdeniz’in Petrol Ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Yapılacak Mücadele Ve İşbirlığıne Ait Protokol
Protokol İmza Tarihi	1976, 2004
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	2004
Protokol Sekretaryası Merkezi	Yunanistan
Protokol Web Sayfası	www.unepmap.org
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	12
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	2004
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	12.6.1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete ile.
Protokol Amacı	Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunmasına Ait Sözleşme'nin 1. maddesiyle tanımlanan saha içinde kaza sonucu büyük miktarlarda petrol veya diğer zararlı maddelerin mevcudiyeti veya küçük miktarlardaki boşaltmaların birikerek denizi kirletmesi veya kirletmek üzere bulunması ile deniz ortamına, kıyılara veya Taraflardan birinin veya birkaçının buraya bağlı menfaatlerine yönelmiş ciddi ve yakın tehlike durumlarında gerekli tedbirleri almak üzere işbu Protokole Taraf Olanlar işbirliği
Protokol Üst Karar Organı	Birleşmiş Milletler Çevre Programı
Protokol Yardımcı Organları	-
Protokol Ulusal Odak Noktası	-

Akdeniz'de Gemi ve Uçaklardan Yapılan Boşaltımlardan ya da Denizde Yakmadan Kaynaklanan Kirlenmenin Önlenmesi ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Protokol

Protokol (Kısa) Adı	Akdeniz Boşaltım Protokolü
Protokol (Uzun) Adı	Akdeniz’de Gemi ve Uçaklardan Yapılan Boşaltmalardan ya da Denizde Yakmadan Kaynaklanan Kirlenmenin Önlenmesi ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Protokol
Protokol İmza Tarihi	2002
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	Orijinal metin:1976 Revize metin: 1995
Protokol Sekretaryası Merkezi	United Nations Environment Programme / Mediterranean Action Plan (UNEP/MAP) Birleşmiş Milletler Çevre Programı / Akdeniz Eylem Planı (UNEP/MAP)
Protokol Web Sayfası	http://www.unepmap.org/index.php?module=content2&catid=001001001
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	13
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	1977
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	1981
Protokol Amacı	Bu Protokol ile, atıkların veya başka maddelerin boşaltılmasının veya yakılmasının deniz ortamına getirdiği tehlike kabul edilerek Akdeniz'in gemilerden ve uçaklardan boşaltma veya denizde yakmadan kaynaklanan kirliliğini mümkün olan en üst düzeyde önlemek, azaltmak ve ortadan kaldırmak için tüm önlemlerin alınması ile amaçlanmaktadır.
Protokol Üst Karar Organı	United Nations Environment Programme / Mediterranean Action Plan (UNEP/MAP) Birleşmiş Milletler Çevre Programı / Akdeniz Eylem Planı (UNEP/MAP)
Protokol Yardımcı Organları	-
Protokol Ulusal Odak Noktası	-

Karadeniz Deniz Ortamının Kara Kökenli Kirlenmelere Karşı Korunması (LBS) Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	LBS PROTOKOLÜ
Protokol (Uzun) Adı	Karadeniz Deniz Ortamının Kara Kökenli Kirlenmelere Karşı Korunması Protokolü (LBS PROTOKOLÜ)
Protokol İmza Tarihi	21 Nisan 1992
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	1994
Protokol Sekretaryası Merkezi	Karadeniz Komisyonu Daimi Sekreteryası
Protokol Web Sayfası	www.blacksea-commission.org
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	6
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	---
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	21 Nisan 1992 tarihinde imzalanmış, 1994 tarihinde taraf olunmuştur.
Protokol Amacı	Karadeniz ekosisteminin geri kazanımını sağlamak ve doğal kaynaklarını iyileştirmek, Karadeniz’in deniz çevresinin kirlenmesini önlemek, azaltmak ve kontrol etmek, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını ve kıyı alanlarında çevre dostu faaliyetlerin teşvik edilmesini sağlayan yasal araçların geliştirilmesini sağlamak, bölgesel ve ulusal düzeylerde sektörler arası etkileşimi başlatmak
Protokol Üst Karar Organı	Ülkelerin çevreden sorumlu Bakanları ve Komisyonerleri
Protokol Yardımcı Organları	Kara Kökenli Kirleticiler Danışma Grubu
Protokol Ulusal Odak Noktası	Tülay SALMAN, Çevre Yüksek Mühendisi, ÇYGM, DKYD

Karadeniz Bölgesi'nde Biyoçeşitlilik ve Peyzajın Korunması Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	Karadeniz Bölgesi'nde Biyoçeşitlilik ve Peyzajın Korunması Protokolü
Protokol (Uzun) Adı	Karadeniz Bölgesi’nde Biyoçeşitlilik Ve Peyzajın Korunması Protokolü
Protokol İmza Tarihi	2002
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	2004
Protokol Sekretaryası Merkezi	İstanbul
Protokol Web Sayfası	www.blacksea-commission.org
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	6
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	----
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	12.08.2004
Protokol Amacı	Ekolojik açıdan iyi durumdaki Karadeniz Ekosistemini koruyarak ve onun uygun durumdaki peyzajlarını muhafaza etmek, korumak, saklamak ve biyolojik kaynaklarını zenginleştirmek amacıyla, Karadeniz’in biyolojik ve peyzaj çeşitliliğini sürdürülebilir şekilde yönetmektir.
Protokol Üst Karar Organı	Ülkelerin çevreden sorumlu Bakanları ve Komisyonerleri
Protokol Yardımcı Organları	Biyoçeşitlilik ve Peyzajın Korunması Danışma Grubu, Balıkçılık ve Diğer Deniz Canlı Kaynaklarının Çevresel Durumu Danışma Grubu
Protokol Ulusal Odak Noktası	Aybar ALTIPARMAK, DKMPGM

Karadeniz Deniz Ortamının Boşaltmalardan Kaynaklanan Kirlenmeye Karşı Korunması Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	Boşaltma Protokolü (Dumping protocol)
Protokol (Uzun) Adı	Karadeniz Deniz Ortamının Boşaltmalardan Kaynaklanan Kirlenmeye Karşı Korunması Protokolü
Protokol İmza Tarihi	22 Nisan 1992
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi
Protokol Sekretaryası Merkezi	Karadeniz Komisyonu Daimi Sekreteryası - İstanbul
Protokol Web Sayfası
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	6
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	29-03-1994 (ratification)
Protokol Amacı	Gemilerden yapılan boşaltımların önlenmesi ve tedbirlerin alınmasının sağlanması
Protokol Üst Karar Organı	Ülkelerin Çevreden sorumlu Bakanları ve Komisyonerleri
Protokol Yardımcı Organları	ESAS Danışma grubu
Protokol Ulusal Odak Noktası	Çevre ve Şehircilik Bakanlığı/Deniz ve Kıyı Yönetimi Dairesi

Karadeniz Deniz Ortamının Olağanüstü Durumlarda Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerin Kirlenmesiyle Mücadele İşbirliğine Ait Protokol

Protokol (Kısa) Adı	Acil Durum Protokolü (Emergency protocol)
Protokol (Uzun) Adı	Karadeniz Deniz Ortamının Olağanüstü Durumlarda Petrol Ve Diğer Zararlı Maddelerin Kirlenmesiyle Mücadele İşbırliğine Ait ProtokolProtokol İmza Tarihi
	22 Nisan 1992
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi
Protokol Sekretaryası Merkezi	Karadeniz Komisyonu Daimi Sekreteryası - İstanbul
Protokol Web Sayfası
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	6
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	29-03-1994 (ratification)
Protokol Amacı	Deniz ortamında acil hallerden doğan petrol ve diğer zararlı maddelerle kirlenmeye karşı mücadele etmek ve bu kirlenmeyi önlemek ve azaltmak için işbirliği yapılması
Protokol Üst Karar Organı	Ülkelerin Çevreden sorumlu Bakanları ve Komisyonerleri
Protokol Yardımcı Organları	ESAS Danışma grubu
Protokol Ulusal Odak Noktası	Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü / Deniz ve Kıyı Yönetimi Dairesi

Akdeniz'in Kara Kökenli Kaynaklardan Kirlenmeye Karşı Korunması Protokolü

Protokol (Kısa) Adı	AKDENİZ’IN KARA KÖKENLİ KAYNAKLARDAN KİRLENMEYE KARŞI KORUNMASI PROTOKOLÜ (LBS Protokolü)
Protokol (Uzun) Adı	Akdeniz’ın Kara Kökenli Kaynaklardan Kirlenmeye Karşı Korunması Protokolü
Protokol İmza Tarihi	1976, 1995 (Revize)
Protokol Yürürlüğe Giriş Tarihi	18.03.1987 tarih ve 19404 sayılı Resmi Gazete
Protokol Sekretaryası Merkezi	United Nations Environment Programme / Mediterranean Action Plan (UNEP/MAP) Birleşmiş Milletler Çevre Programı / Akdeniz Eylem Planı (UNEP/MAP)
Protokol Web Sayfası	www.unepmap.org
Protokol Tarafı Ülke Sayısı	22
Protokol İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi	1999
Protokol İçin Türkiye Taraf Tarihi	2002
Protokol Amacı	Protokol'ün Akit Tarafları, zehirli kalıcı ve biyoakümülasyona eğilimli maddelerin girdilerini aşamalı olarak ortadan kaldırmaya öncelik vererek, Akdeniz Alanı'nın ırmaklarından, kıyı tesislerinden veya kanallarından gelen ve ülkeleri içindeki tüm diğer kara kökenli kaynaklardan veya etkinliklerden dolayı ortaya çıkan atıkların yol açtığı kirliliği mümkün olan en yüksek düzeyde önlemek, azaltmak, bu kirlilikle mücadele etmek ve bu kirliliği ortadan kaldırmak için uygun olan tüm önlemleri alacaklardır.
Protokol Üst Karar Organı	Taraf Ülkeler (Contracting Parties)
Protokol Yardımcı Organları	Bölgesel Faaliyet Merkezleri
Protokol Ulusal Odak Noktası	-

Bazı Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa Adı)

Rotterdam (PIC) Sözleşmesi

Sözleşme (Uzun Adı)

Bazı Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam Sözleşmesi

Sözleşme İmza Tarihi

11 Eylül 1998

Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi

24 Şubat 2004

Sözleşme Sekretaryası Merkezi

İsviçre-Cenevre, Roma-İtalya

Sözleşme Web Sayfası

http://www.pic.int

Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı

131

Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi

20 Aralık 2002

Sözleşme Amacı

Kimyasalların özelliklerine ilişkin bilgi alışverişini kolaylaştırarak, ithalatı ve ihracatıyla ilgili ulusal karar verme sürecini oluşturmayı sağlayarak ve bu kararları Taraflara duyurarak; bazı tehlikeli kimyasalların, insan sağlığına ve çevreye verebilecekleri olası zararlardan korunmayı ve bu tür kimyasalların çevreyle uyumlu bir biçimde kullanılmalarını teminen uluslararası ticaretinde Taraflar arasında paylaşılmış sorumluluğu ve işbirliği çabalarını artırmaktır.

Sözleşme Üst Karar Organı

Taraflar Konferansı

Sözleşme Yardımcı Organları

Kimyasallar Gözden Geçirme Komitesi

Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı

Sözleşmeye ait protokol bulunmamaktadır.

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Endüstriyel Kazaların Sınıraşan Etkileri Sözleşmesi

Sözleşme (Kısa Adı)

BM/AEK Endüstriyel Kazaların Sınıraşan Etkileri Sözleşmesi

Sözleşme (Uzun Adı)

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Endüstriyel Kazaların Sınıraşan Etkileri Sözleşmesi

Sözleşme İmza Tarihi

17 Mart 1992

Sözleşme Yürürlüğe Giriş Tarihi

19 Nisan 2000

Sözleşme Sekretaryası Merkezi

İsviçre-Cenevre

Sözleşme Web Sayfası

http://www.unece.org/env/teia/

Sözleşme Tarafı Ülke Sayısı

Sözleşme İçin Avrupa Birliği Taraf Tarihi

24 Nisan 1998

Sözleşme Amacı

Taraf ülkelerde ortaya çıkabilecek ve sınıraşan etkileri olabilecek endüstriyel kazaların önlenmesi, bu tür kazalara karşı hazırlıklı olmaları ve müdahale konularında tarafları birbirine yardım etmeye, kaza halinde, işbirliği için gerekli ARGE ve bilgi ve teknoloji paylaşımı yapmaya teşvik etmek

Sözleşme Üst Karar Organı

Sözleşme Yardımcı Organları

Sözleşme Protokolü/Protokolleri Adı

Sözleşmeye ait bir adet protokol bulunmaktadır.

“Protocol On Cıvıl Lıabılıty And Compensatıon For Damage Caused By The Transboundary Effects Of Industrıal Accıdents On Transboundary Waters To The 1992 Conventıon On The Protectıon And Use Of Transboundary Watercourses And Internatıonal Lakes And To The 1992 Conventıon On The Transboundary Effects Of Industrıal Accıdents”

Uluslar arası Sular üzerindeki endüstriyel kazaların Sınıraşan Etkilerinden dolayı ortaya çıkan zararlar ve bu zararların tazmini ile ilgili, Toplumsal Hukuki Sorumluluk Protokolü, 21 Mayıs 2003 tarihinde Kiev’ de imzalanmıştır.